Zelfbeschermende dakbedekking berust op een productieprincipe waarbij de beschermlaag in de fabriek rechtstreeks op het membraan wordt aangebracht. Leikorrels, schilfers van leisteen of een gewafelde aluminiumfolie: de bescherming tegen uv-straling en thermische schokken maakt deel uit van het eindproduct. Na het aanbrengen zijn er geen ballastlagen of tegels op tegeldragers nodig. Deze werkwijze verandert het ontwerp van de dakopbouw ingrijpend, met name wat betreft permanente belastingen en de compatibiliteit met andere installaties.
Compatibiliteit van zonnepanelen met zelfbeschermende dakbedekking: constructieve beperkingen
Bij zonnepanelen op een plat dak gaat het niet alleen om de keuze van het membraan. Een geballast fotovoltaïsch systeem voorkomt dat de dakbedekking wordt doorboord, maar veroorzaakt wel puntbelastingen op kleine steunvlakken. Op een zelfbeschermend membraan drukken deze steunpunten de minerale beschermlaag plaatselijk samen, waardoor de bitumenlaag aan het oppervlak sneller kan verouderen.
Bij de technische beoordeling van het systeem moet rekening worden gehouden met de werkelijke staat van het dak. De professionele richtlijn adviseert om te voldoen aan NF DTU 43.5 en de dakbedekking te vernieuwen voordat de panelen worden geïnstalleerd als het membraan het einde van zijn levensduur nadert. Een zonne-installatie plaatsen op een dakopbouw die moet worden vernieuwd voordat de panelen zijn afgeschreven, betekent dat ze eerst moeten worden verwijderd en daarna opnieuw geplaatst. Dat brengt extra kosten met zich mee waarmee zelden vooraf rekening wordt gehouden.
Om de eigenschappen van zelfbeschermende dakbedekking goed te begrijpen, moet eerst het resterende draagvermogen van de ondergrond en de dikte van de bestaande isolatie worden beoordeeld. Een voorafgaande inspectie van het membraan, de isolatie en de draagconstructie is de enige manier om vóór de plaatsing van een zonne-installatie een goede keuze te maken tussen gedeeltelijke en volledige renovatie.
Minerale of metalen zelfbescherming: criteria voor de keuze van de dakbedekking
De keuze tussen zelfbescherming met minerale korrels en een afwerking met aluminiumfolie is niet alleen een esthetische kwestie. Elk type bescherming is geschikt voor andere technische omstandigheden, afhankelijk van de blootstelling, de helling en het gebruik van het dak.
Leikorrels of schistkorrels
Korrels bieden een betere mechanische weerstand aan het oppervlak. Ze zijn beter bestand tegen perforatie door incidentele onderhoudswerkzaamheden. Door hun ruwe oppervlak hechten de lagen in een tweelaags, gelast systeem bovendien beter aan elkaar.
Op een plat dak dat regelmatig aan harde wind wordt blootgesteld, kunnen korrels geleidelijk losraken, waardoor de uv-bescherming afneemt. We zien dit vooral bij dakranden en opstanden, waar de turbulentie het sterkst is.
Gewafelde aluminiumfolie
Een aluminium afwerking heeft een aanzienlijk hoger reflectievermogen. In de zomer vermindert deze de warmteabsorptie van het membraan, waardoor het bitumen minder wordt belast door herhaalde uitzetting en krimp. Dit principe wordt toegepast bij cool-roofsystemen.
Het nadeel: de weerstand tegen perforatie is lager. Bij werkzaamheden op het dak, zoals het plaatsen van technische installaties of onderhoud, zijn looproutes nodig om het oppervlak te beschermen.
Criteria om tegen elkaar af te wegen
- Windbelasting: in kustgebieden of op grotere hoogte is aluminiumfolie beter bestand tegen losrukken dan korrels, mits de opstanden worden beschermd
- Gebruik van het dak: als er regelmatig technische toegang nodig is, is minerale zelfbescherming beter bestand tegen herhaald belopen
- Thermische doelstelling: voor een utiliteitsgebouw dat oververhitting in de zomer wil beperken, kan reflecterende metaalfolie de oppervlaktetemperatuur meetbaar verlagen
- Eenlaags of tweelaags systeem: bij een eenlaags systeem compenseert de aluminium afwerking de geringere dikte gedeeltelijk dankzij het reflectievermogen, terwijl een tweelaags systeem met minerale afwerking zowel dikte als mechanische weerstand biedt
Regenwaterbeheer en de invloed op de keuze van de dakopbouw
De voorschriften voor regenwaterbeheer op het perceel verschillen per regenwaterzonering en lokale stedenbouwkundige documenten. Er bestaat geen uniforme nationale regel die voor alle percelen hetzelfde afvoerdebiet of hetzelfde retentievolume voorschrijft. Dit lokale kader is rechtstreeks van invloed op de dimensionering van de dakopbouw.
Bij een plat dak met zelfbeschermende dakbedekking ontbreekt de zware beschermlaag, zoals grind of tegels, die tijdelijk water kan vasthouden. Water stroomt sneller af over een zelfbeschermend membraan dan over een minerale ballastlaag. Daardoor kan extra waterberging nodig zijn bij de voet van de regenpijp of in het ondergrondse afvoersysteem.
Bij een renovatie wordt dit punt vaak over het hoofd gezien wanneer een zware beschermlaag wordt vervangen door zelfbescherming. Door het verwijderen van het grind verandert de concentratietijd van het regenwater. Daardoor kan het gebouw niet langer voldoen aan de lokale verordening voor regenwaterafvoer.
Aanbrengen op een houten ondergrond en stalen dakplaat: aandachtspunten
Het type draagconstructie bepaalt hoe de ondergrond moet worden voorbereid en welke plaatsingstechniek nodig is. Bij lichte constructies zijn houten panelen of houtachtige platen en geprofileerde stalen dakplaten de meest voorkomende ondergronden.
Ondergrond van houten plaat of OSB
Hout werkt onder invloed van restvocht en schommelingen in de luchtvochtigheid. Een correct gedimensioneerd dampscherm onder de isolatie is de eerste voorwaarde voor een duurzame dakopbouw. Zonder dampscherm condenseert waterdamp in de isolatie, waardoor de hechting van het membraan verslechtert.
De mechanische bevestiging van de eerste laag moet door de isolatie heen tot in de draagconstructie reiken. Rechtstreeks op een houten plaat lassen zonder thermisch beschermingsscherm kan brand veroorzaken.
Ondergrond van stalen dakplaat
Bij een stalen dakplaat hangt de vlakheid van de ondergrond af van de overspanning tussen de steunpunten en de dikte van de plaat. Resterende golvingen zorgen voor onregelmatige lasnaden, waardoor de hechting van het membraan op lange termijn verzwakt.
- Controleer of de doorbuiging van de stalen dakplaat onder belasting binnen de toleranties van de DTU blijft. Zo niet, dan kunnen zich op de laagste punten plassen vormen
- Breng isolatie van een voldoende hoge klasse C aan om gebruiksbelastingen zonder indrukking op te vangen. Samengedrukte isolatie draagt de mechanische spanningen namelijk over op het membraan
- Werk de naden tussen isolatieplaten af met een geschikte overbrugging om te voorkomen dat het membraan ter hoogte van de naden begint te scheuren
Een goed ontworpen dakopbouw met zelfbeschermende dakbedekking maakt een afzonderlijke beschermlaag overbodig, maar legt alle functies voor bescherming tegen uv-straling, thermische schokken en perforatie bij het membraan zelf. De keuze van de dakbedekking, de voorbereiding van de ondergrond en het anticiperen op lokale waterhuishoudkundige eisen bepalen de werkelijke levensduur van het systeem, veel meer dan alleen de kwaliteit van het membraan.
